Mộ đá trắng nguyên khối có bền không so với đá ghép mảnh?
Câu hỏi mộ đá trắng nguyên khối có bền không luôn được nhiều anh chị đặt ra khi tham khảo mẫu mộ. Một số nơi chào giá đá trắng nguyên khối cao hơn hẳn đá ghép nhiều mảnh. Chênh lệch không nhỏ, nên ai cũng phân vân liệu có xứng đáng về độ bền hay không.
Mình trả lời thẳng: câu trả lời là có, nếu đá trắng tự nhiên đó chất lượng tốt. Đá nguyên khối sẽ bền hơn hẳn khi đặt ngoài trời lâu năm. Lý do nằm ở chỗ khối đá liền một phiến, không có mạch ghép nối. Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất so với phần chân đế thường ghép từ nhiều mảnh đá.
Mạch ghép giữa các mảnh đá là chỗ mình hay để ý nhất khi đi kiểm tra công trình cũ. Đó là nơi dễ bị nước mưa, rêu mốc len vào theo thời gian. Nguyên nhân thường do lúc thi công không xử lý kỹ phần keo và xi măng kết dính.
Vì sao đá nguyên khối bền hơn về mặt cấu trúc
Không có mạch nối giữa các mảnh, nghĩa là không có điểm yếu cơ học nằm sẵn trong khối đá. Với đá ghép, đường ghép chính là nơi dễ nứt tách nhất khi có lực tác động. Lực tác động này có thể nhỏ, do va chạm hay do thời tiết.
Khối đá liền phiến chịu lực đều hơn khi môi trường thay đổi, ví dụ giãn nở vì nhiệt độ. Mưa nắng thất thường quanh năm ở miền Bắc cũng ít ảnh hưởng hơn tới khối liền phiến. Đá giãn nở đồng đều trên toàn khối, không bị lệch pha giữa các mảnh ghép như đá ghép mảnh hay gặp.
Chính vì lý do này, tụi mình luôn khuyên khách hàng ưu tiên đá nguyên khối cho các hạng mục chịu lực trực tiếp lâu dài. Đó thường là bia mộ hay phần thân mộ chính. Đây là phần đứng thẳng, chịu tác động thời tiết nhiều nhất trong toàn bộ công trình. Anh chị muốn xem thêm các mẫu mộ đá đang được làm phổ biến hiện nay có thể ghé qua chuyên mục mộ đá trên trang tụi mình.
So sánh với phần chân đế ghép nhiều mảnh đá
Chân đế ghép mảnh được nhiều gia đình chọn vì tiết kiệm chi phí. Cách làm này cũng dễ vận chuyển và thi công hơn khối nguyên nặng cả tấn. Đây là lựa chọn hợp lý về mặt kinh tế, không phải lúc nào cũng sai.
Điều cần lưu ý là mạch ghép. Nếu không xử lý keo và xi măng kết dính kỹ, mạch ghép có thể trở thành nơi nước đọng lâu ngày. Nước đọng lâu chính là nguyên nhân gây rêu mốc, ố màu mà mình từng thấy ở không ít công trình làm ẩu.
Với hạng mục ít chịu lực trực tiếp, chân đế ghép mảnh vẫn dùng bền được. Điều kiện là thi công đúng kỹ thuật và có bảo trì định kỳ. Vấn đề không nằm ở việc ghép hay nguyên khối, mà nằm ở tay nghề người thi công mạch ghép đó.
Yếu tố ảnh hưởng tới độ bền thực tế ngoài trời lâu năm
Chất lượng đá trắng tự nhiên đầu vào quyết định phần lớn độ bền về sau. Đá đặc, ít tạp chất thường bền hơn loại đá có nhiều vân hoặc lỗ rỗng tự nhiên bên trong. Nhìn bằng mắt thường đôi khi khó phân biệt, nên mình hay khuyên khách xem kỹ nguồn gốc đá trước khi đặt làm.
Kỹ thuật thi công và cách xử lý bề mặt ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng chống thấm nước của cả công trình. Phần mạch ghép, nếu có, cũng cần được xử lý kỹ. Một khối đá tốt nhưng thi công ẩu vẫn có thể xuống cấp nhanh hơn dự kiến.
Điều kiện môi trường đặt mộ cũng góp phần không nhỏ. Khu vực nhiều mưa, độ ẩm cao thường khiến tốc độ xuống màu và rêu mốc nhanh hơn hẳn so với khu vực khô ráo. Ai muốn tìm hiểu thêm về đặc tính từng loại vật liệu đá phổ biến hiện nay có thể xem thêm bài đá xanh rêu có mấy loại, cách chọn đúng công trình. Đây là bài tụi mình đã viết trước đó.
Dấu hiệu nhận biết đá trắng nguyên khối chất lượng tốt trước khi chọn
Bề mặt đá đồng màu, ít vết rạn chân chim tự nhiên khi quan sát kỹ dưới ánh sáng. Đây là dấu hiệu đầu tiên mình luôn kiểm tra. Đá có vết rạn nhỏ li ti dưới nắng thường là đá đã có tuổi khai thác lâu, dễ giòn hơn khi chịu lực.
Khối đá đặc, gõ nhẹ có âm thanh chắc, không rỗng hay ọp ẹp bất thường. Đây là mẹo nghề mà thợ đá lâu năm nào cũng dùng. Chỉ cần gõ vài nhát là nghe được độ đặc của khối đá bên trong.
Trước khi quyết định chọn nguyên khối hay ghép mảnh cho từng hạng mục, anh chị nên tìm hiểu thêm các mẫu mộ. Tiêu chí chọn đá và kích thước cũng cần phù hợp với từng loại công trình. Việc nghiệm thu kỹ đá đầu vào cũng quan trọng không kém, có thể xem thêm ở mục nghiệm thu đá trên trang tụi mình.
So sánh nhanh đá nguyên khối và đá ghép mảnh
- Độ bền cấu trúc: đá nguyên khối cao, không có mạch nối nên ít điểm yếu cơ học; đá ghép mảnh phụ thuộc nhiều vào chất lượng thi công mạch ghép.
- Nguy cơ thấm nước, rêu mốc: đá nguyên khối thấp hơn hẳn; đá ghép mảnh cao hơn nếu mạch ghép xử lý không kỹ ngay từ đầu.
- Chi phí: đá nguyên khối thường cao hơn, tùy khối lượng đá và độ khan hiếm; đá ghép mảnh thấp hơn.
- Vận chuyển, thi công: đá nguyên khối khó hơn do khối lớn, nặng, cần máy cẩu; đá ghép mảnh dễ hơn.
- Phù hợp hạng mục: đá nguyên khối dùng cho bia mộ, thân mộ chính; đá ghép mảnh dùng cho chân đế.
Cách bảo trì để mộ đá bền lâu, dù nguyên khối hay ghép mảnh
Vệ sinh định kỳ, loại bỏ rêu mốc sớm trước khi chúng bám sâu vào bề mặt đá là việc đơn giản. Nhiều gia đình hay quên làm việc này. Rêu mốc để lâu ngấm vào từng thớ đá sẽ khó tẩy sạch hoàn toàn, dù đá nguyên khối hay ghép mảnh cũng vậy.
Kiểm tra định kỳ các mạch ghép, nếu công trình có phần ghép, để phát hiện sớm dấu hiệu nứt hoặc hở mạch. Phát hiện sớm thì xử lý đơn giản, để lâu mới sửa sẽ tốn kém hơn nhiều.
Tránh dùng hóa chất tẩy rửa mạnh, vì có thể làm ố hoặc bào mòn bề mặt đá tự nhiên theo thời gian. Nếu cần tìm thêm vật liệu hoặc dụng cụ vệ sinh phù hợp cho công trình đá ngoài trời, có thể tham khảo thêm tại anlinhco.vn.
Câu hỏi thường gặp
Mộ đá trắng nguyên khối có đắt hơn nhiều so với đá ghép mảnh không?
Có, thường đắt hơn khá rõ vì khối đá nguyên lớn hiếm hơn, lại tốn công vận chuyển và thi công hơn. Mức chênh lệch cụ thể tùy vào kích thước và nguồn đá từng nơi.
Đá ghép mảnh dùng cho chân đế có bền được bao lâu nếu thi công tốt?
Nếu xử lý mạch ghép kỹ và bảo trì định kỳ, chân đế ghép mảnh vẫn dùng bền nhiều năm. Vấn đề chính nằm ở tay nghề thợ thi công, không hẳn ở việc ghép hay nguyên khối.
Làm sao nhận biết đá trắng tự nhiên chất lượng tốt trước khi đặt làm mộ?
Xem bề mặt đồng màu, ít vết rạn chân chim, và gõ thử để nghe âm thanh đặc chắc. Đá tốt thường không có lỗ rỗng lớn khi quan sát kỹ dưới ánh sáng tự nhiên.
Mộ đá nguyên khối có cần bảo trì thường xuyên như đá ghép không?
Vẫn cần, dù ít rủi ro hơn ở phần mạch ghép. Vệ sinh rêu mốc định kỳ vẫn là việc nên làm cho cả hai loại, để giữ màu đá đẹp lâu dài.